คุณวิลาวัณย์ อติชาติ ที่ปรึกษาของ GIT

เจาะใจนักอัญมณีศาสตร์แห่ง GIT

คนในแวดวงอัญมณีและผู้บริโภคต่างรู้จักชื่อของ GIT หรือสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) ในฐานะของห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณี เครื่องประดับ และโลหะมีค่า ของประเทศไทยที่ได้รับการยอมรับในระดับโลก โดยทีมงานรุ่นแรกของ GIT คนหนึ่งก็คือ "คุณวิลาวัณย์ อติชาติ" ที่ปรึกษาของ GIT

โดยในยุคเริ่มต้น GIT มีนักอัญมณีศาสตร์ (Young Gemologists) 4 คน มีที่ปรึกษาเป็นนักธรณีวิทยา นักแร่วิทยาที่มีวัยวุฒิและประสบการณ์สูง คือ ดร.วิสุทธิ์ พิสุทธอานนท์ จากคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดร.พรสวาท วัฒนกูล จากคณะวิทยาศาสตร์พื้นพิภพ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คุณรัก หรรษาเวก และคุณวิลาวัณย์ อติชาติ จากกรมทรัพยากรณี

"ในช่วงเริ่มต้น เราได้จัดตั้งห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณีที่มีเครื่องมือทันสมัย โดยได้รับการสนับสนุนด้านต่างๆ จากผู้ประกอบการ สมาคม และคณะกรรมการบริหารสถาบันฯ และต่อมาได้มีการปรับโครงสร้างองค์กร ทำให้มีนักอัญมณีศาสตร์เพิ่มขึ้นตามปริมาณของอัญมณีและเครื่องประดับที่ถูกส่งเข้ามาตรวจสอบ"

คุณวิลาวัณย์ได้เล่าถึงการทำงานในห้องปฏิบัติการฯว่า "เป็นงานที่เปรียบเสมือนการตรวจร่างกายมนุษย์ แต่เป็นการตรวจสอบวิเคราะห์ชนิดและอาการของพลอยที่มีหลากหลายรูปแบบ ซึ่งเป็นงานท้าทายของนักอัญมณีศาสตร์ เพราะแต่ละวันพลอยแต่ละเม็ดที่ส่งเข้ามา เพื่อรับการตรวจสอบและออกใบรับรองล้วนไม่เหมือนกัน เราต้องตรวจว่าเป็นพลอยธรรมชาติ หรือพลอยสังเคราะห์ หรือพลอยเทียมเลียนแบบ จากนั้นก็ต้องตรวจว่าเป็นพลอยสด หรือพลอยที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพ เช่น พลอยเผา พลอยอาบรังสี พลอยย้อมสี"

คุณวิลาวัณย์ยังได้กล่าวอีกว่า การตรวจวิเคราะห์อัญมณีจำเป็นต้องใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์เป็นตัวช่วย ซึ่งการจัดหาเครื่องมือก็เป็นความท้าทายอย่างมากเช่นกัน อีกทั้งยังต้องของบประมาณสนับสนุน ในขณะเดียวกัน ก็ต้องฝึกฝนนักอัญมณีศาสตร์ให้มีศักยภาพสูงในการใช้เครื่องมือ และวิเคราะห์พลอยอย่างเป็นระบบและไม่ผิดพลาด

"ช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ผู้ขายและผู้ซื้อพลอยต่างต้องการข้อมูลด้านแหล่งกำเนิดพลอย สถาบันฯ จึงต้องมุ่งมั่นศึกษาวิจัยแหล่งกำเนิดพลอยที่สำคัญในแต่ละทวีป ศึกษาคุณสมบัติของพลอยในแต่ละแหล่ง เพื่อจัดทำฐานข้อมูลที่ถูกต้อง ทันสมัย รวมทั้งจัดทำขั้นตอนการตรวจสอบอย่างเป็นระบบ GIT ได้สร้างมาตรฐานการตรวจสอบอัญมณี เครื่องประดับ และโลหะมีค่าที่ยั่งยืน พร้อมปรับปรุงประสิทธิภาพขั้นตอนการตรวจสอบให้ทันสมัย รวดเร็ว โดยใช้การบริหารจัดการสมัยใหม่ นำระบบสารสนเทศมาใช้ในการรับ-ส่งตัวอย่าง การบันทึกเอกสารและข้อมูลต่างๆ เพื่อปรับเปลี่ยนองค์กรให้สามารถทำงานอย่างรวดเร็ว อำนวยความสะดวกและตอบสนองความต้องการของผู้รับบริการทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ" คุณวิลาวัณย์ อธิบาย

บ่มเพาะนักอัญมณีศาสตร์

ในด้านการพัฒนาบุคลากรของห้องปฏิบัติการ GIT นั้น คุณวิลาวัณย์เล่าว่า "เราได้สั่งสมประสบการณ์ ช่วยกันฝึกฝนนักอัญมณีศาสตร์ โดยมีหลักการบริหารแบบ coaching และให้ลงมือปฏิบัติจริง มีเคสตรวจอัญมณีมากมายหลายรูปแบบ รวมทั้งมีระบบขั้นตอนการตรวจสอบที่มีวิธีการและรูปแบบมาตรฐาน มีคู่มือสำหรับเครื่องมือแต่ละเครื่อง มีฐานข้อมูลอัญมณีที่ทันสมัยอยู่เสมอ และมีงานวิจัยรองรับ เพื่อหาเทคนิควิธีการตรวจสอบที่เหมาะสมกับพลอยที่มีการปรับปรุงคุณภาพที่หลั่งไหลเข้าสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง"

นอกจากนี้ สถาบันฯ ยังเปิดโอกาสให้นักอัญมณีศาสตร์เข้าร่วมงานวิจัยอัญมณีระดับนานาชาติอย่างสม่ำเสมอ พร้อมจัดงาน GIT International Conference เป็นประจำทุก 2 ปี นับตั้งแต่ปี 2549 เพื่อให้นำเสนอผลงานวิจัย ซึ่งการดำเนินการเหล่านี้ทำให้ทุกวันนี้ ห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณีของ GIT (Gem Testing Laboratory) มีศักยภาพสูงทั้งด้านโครงสร้างองค์กรและบุคลากร


ฉายแสงในเวทีโลก

นอกจากบ่มเพาะชื่อเสียงภายในประเทศแล้ว GIT ก็จำเป็นต้องสร้างการยอมรับในเวทีโลกด้วย โดยคุณวิลาวัณย์ กล่าวว่า "เราไม่สามารถยืนนิ่งอยู่กับที่ได้ การนำสถาบันฯ เข้าสู่เวทีนานาชาติทั้งด้านการค้า งานวิชาการ และงานวิจัยเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เช่น การเป็นสมาชิกสมาคมผู้ค้าพลอยสีโลก (International Colored Gemstone Association) การเข้าร่วม Gem Industry and Laboratory Conference ณ เมือง Tucson เป็นต้น การออกบูธในงานอัญมณีและเครื่องประดับใหญ่ๆ ของโลก อาทิ JCK Las Vegas Show งานแสดงสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับที่ฮ่องกง เซี่ยงไฮ้ รวมถึงงานในอาเซียน เช่น มาเลเซีย และสิงคโปร์"

ทั้งนี้ ห้องปฏิบัติการของ GIT ได้รับการรับรองจากสมาพันธ์อัญมณีและเครื่องประดับโลก (CIBJO) ตั้งแต่ปี 2543 จากนั้นในปี 2549 ได้เป็นสมาชิกห้องปฏิบัติการอัญมณีระดับแนวหน้า 1 ใน 7 ของโลก ที่เรียกว่า Laboratory Manual Harmonization Committee (LMHC)

นอกจากนี้ สถาบันฯ ยังได้มาตรฐานระดับสากล ISO 9001 และISO/IEC 17025 ห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณีและโลหะมีค่า ซึ่งสร้างคุณค่าในเชิงภาพลักษณ์มาตรฐานสากล ทำให้ผู้ประกอบการและลูกค้าทั้งในและต่างประเทศเกิดความมั่นใจในบริการด้านการตรวจสอบยิ่งขึ้นด้วย

กระตุ้นยอดขายพลอยสี

คุณวิลาวัณย์กล่าวถึงหนึ่งในความภาคภูมิใจของ GIT คือ โครงการ Ruby Year 2002 และ Japan Colored Stone Promotion เพื่อโปรโมตพลอยสีและทับทิมในญี่ปุ่นเมื่อปี 2545 และปี 2547-2548

"GIT ได้ร่วมมือกับกลุ่มผู้ค้าพลอยสีของไทยและของประเทศญี่ปุ่นจัดทำโครงการดังกล่าว โดยสถาบันฯ ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานหลักในการออกใบรับรองคุณภาพทับทิมและไพลินที่ส่งไปจำหน่ายในญี่ปุ่น เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมส่งเสริมการจำหน่ายพลอยสีไทยในประเทศญี่ปุ่น ซึ่งโครงการดังกล่าวประสบความสำเร็จอย่างสูง ส่งผลให้มูลค่าการนำเข้าส่งออกพลอยสีของทั้งสองประเทศขยายตัวอย่างต่อเนื่อง"

โดยอธิบายเพิ่มเติมว่า อุปสรรคหนึ่งของการค้าขายทับทิมและไพลิน คือ มาตรฐานคุณภาพ ซึ่งมีความไม่ชัดเจน ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภค สถาบันฯ จึงได้จัดทำมาตรฐานคุณภาพพลอยสี ริเริ่มการวิจัยอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2542 จนถึงปัจจุบันเป็นเวลากว่า 19 ปี เพื่อจัดทำมาตรฐานคุณภาพพลอยทับทิมและไพลินให้กับอุตสาหกรรม

ทั้งนี้ สถาบันฯ ได้จัดทำ "มาตรฐานพลอยสี" ของพลอยคอรันดัมประเภททับทิม (Ruby) ไพลิน (Blue Sapphire) แซปไฟร์สีส้ม-ชมพู (Padparadscha) แซปไฟร์สีชมพู (Pink Sapphire) แซปไฟร์สีม่วง (Purple Sapphire) แซปไฟร์สีส้ม (Orange Sapphire) แซปไฟร์สีเหลือง (Yellow Sapphire) และแซปไฟร์สีเขียว (Green Sapphire) เพื่อเป็นกลไกระบุระดับคุณภาพของพลอย ซึ่งนำไปใช้เป็นมาตรฐานในการซื้อขายและการประเมินราคาของพลอย โดยในใบรับรองอัญมณีของสถาบันฯ นอกจากระบุชนิดของอัญมณีที่นำมาตรวจสอบ ตลอดจนความแท้เทียมแล้ว ยังสามารถระบุถึงระดับคุณภาพสีหรือความงดงามของอัญมณีนั้นๆ ด้วย

"เราได้กำหนดมาตรฐานคุณภาพทั้งด้านสี ความสะอาด และการเจียระไน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการเรียกชื่อสี มีผลอย่างยิ่งต่อราคาของพลอยเม็ดนั้นๆ เนื่องจากปัจจุบัน ในตลาดมีความต้องการระบุเรียกชื่อสีทางการค้าที่สำคัญ ได้แก่ สีแดงเลือดนกพิราบ (pigeon blood) สีน้ำเงินกษัตริย์ (Royal Blue) และ สีน้ำเงินดอกคอร์นฟลาวเวอร์ (Cornflower Blue) ในใบรายงานผลการตรวจสอบ มาตรฐานที่เราทำขึ้นสามารถเรียกความเชื่อมั่นจากผู้บริโภค ช่วยสนับสนุนและส่งเสริมการค้าอัญมณีของผู้ประกอบการ โดยทั่วไปอัญมณีที่มีใบรับรองคุณภาพมักจำหน่ายได้ราคาสูงกว่าอัญมณีทั่วไป และมาตรฐานพลอยสียังทำให้การค้าอัญมณีและเครื่องประดับของไทยพัฒนาต่อไปได้ดียิ่งขึ้น"

GIT การันตีคุณภาพ

คุณวิลาวัณย์กล่าวย้ำถึงความสำคัญของการตรวจสอบและรับรองคุณภาพอัญมณีและเครื่องประดับว่า "ทุกวันนี้ ธุรกิจการค้าอัญมณีเครื่องประดับเปลี่ยนแปลงไปจากอดีตตามกระแสโลกาภิวัฒน์ ผู้บริโภคเข้าถึงข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับการใช้ใบรับรองอัญมณีและเครื่องประดับ เพราะอัญมณีเป็นสินค้าที่มีราคาสูง การตัดสินใจซื้อหรือระดับราคาอาจขึ้นอยู่กับความพึงใจของผู้ซื้อและผู้ขายเป็นสำคัญ อีกทั้งปัจจุบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีก้าวหน้ามากขึ้น มีการผลิตสินค้าเลียนแบบ หรือทำเทียมออกสู่ตลาดเป็นจำนวนมาก การแยกแยะระหว่างอัญมณีแท้และเทียมไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับคนทั่วไป สิ่งเหล่านี้เป็นอุปสรรคสำคัญยิ่งต่อทั้งผู้บริโภค นักท่องเที่ยว และผู้ขายในวงการค้าอัญมณีและเครื่องประดับ"

ดังนั้น GIT ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักของประเทศไทยที่ทำหน้าที่ให้บริการสาธารณะ รวมทั้งส่งเสริมสนับสนุนอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับของประเทศให้สามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก จึงพร้อมอยู่เคียงข้างผู้ประกอบการและผู้บริโภคเพื่อให้ความเชื่อมั่น เชื่อถือ อันเป็นหัวใจหลักของการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภค เพื่อจะนำพาธุรกิจอุตสาหกรรมอัญมณีไทยให้เกรียงไกรไปทั่วโลก พร้อมกับการเป็นศูนย์กลางการค้าอัญมณีและเครื่องประดับโลกอีกด้วย