ห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณี

ห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณีมีเครื่องมือที่ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่งของโลกและมีนักอัญมณีศาสตร์ที่มีประสบการณ์สูง ห้องปฏิบัติการตรวจสอบอัญมณีของสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) ได้รับการรับรองจากสมาพันธ์อัญมณีโลก (The World Jewellery Confederation หรือมีชี่อย่อว่า CIBJO) ให้เป็น CIBJO Registered Laboratory เมื่อเดือนพฤษภาคม 2543

การให้บริการ

• การตรวจวิเคราะห์จำแนกอัญมณีธรรมชาติ สังเคราะห์ และเลียนแบบ
• การตรวจสอบการผ่านการปรับปรุงคุณภาพของอัญมณี
• การตรวจสอบชนิดของมุกและการปรับปรุงคุณภาพ
• การตรวจวิเคราะห์จำแนกเพชรธรรมชาติ เพชรสังเคราะห์หรืออัญมณีเลียนแบบเพชร
• การตรวจสอบเพชรที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพโดยวิธีการต่างๆ
• การจัดระดับมาตรฐานคุณภาพ (4C's) ของเพชร
• การตรวจวิเคราะห์เพื่อระบุแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์ของอัญมณี (ทับทิม ไพลิน และ มรกต) การจัดระดับคุณภาพทับทิมและไพลิน
• การจัดระดับคุณภาพทับทิมและไพลิน
• การตรวจสอบชนิดของหยกและการปรับปรุงคุณภาพ
• การบริการแกะสลักขอบอัญมณีด้วยแสงเลเซอร์

รายงานผลการวิเคราะห์และตรวจสอบ แบ่งเป็น

1. รายงานผลการตรวจสอบโดยไม่มีใบรายงานผล (Gemstone Memo)
มีเพียง Gemstone Memo ที่ระบุชนิด ประเภท สัดส่วน น้ำหนัก และคำอธิบายความสั้นๆ ของอัญมณีที่อยู่ในซองพลาสติกใสปิดผนึก

ตัวอย่าง Gemstone Memo

2. รายงานผลการตรวจสอบโดยมีใบรายงานผล (Gem Identification Report)
      ที่ระบุ ชนิด ประเภท สัดส่วน น้ำหนัก คำอธิบายที่ชัดเจน รวมทั้งมีภาพถ่ายสีดิจิตัลของอัญมณีด้วย สำหรับทับทิมและไพลิน สามารถให้บริการ
      การจัดระดับคุณภาพ เช่น สี ความใส และการเจียระไนให้ด้วย ข้อมูลรายงานผลการตรวจสอบพร้อมทั้งภาพถ่ายสีระบบดิจิตัลของอัญมณี
      จะถูกพิมพ์ลงบนกระดาษชนิดพิเศษซึ่งมีภาพสามมิติโฮโลแกรมรูปพระบรมมหาราชวังซึ่งเป็นสัญลักษณ์ที่สำคัญของประเทศไทยติดผนึกอยู่เพื่อ
      เพื่อป้องกันการปลอมแปลงโดยมีนักอัญมณีศาสตร์ 2 คนลงชื่อรับรองกำกับ

ตัวอย่างใบรายงานผล

3. รายงานผลการตรวจสอบโดยมีใบรายงานผลขนาดเล็ก (Mini Report)
ระบุ ชนิด ประเภท สัดส่วน น้ำหนัก รวมทั้ง คำอธิบายความสั้นๆ มีขนาดกะทัดรัด สะดวกแก่การพกพาและใช้จัดแสดงข้างเครื่องประดับใน
ตู้จัดแสดง โดยสถาบันได้เริ่มให้บริการตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2545 เป็นต้นมา

ปกหน้าและหลังของใบรายงานผลขนาดเล็ก

4. รายงานผลการตรวจสอบโดยมีใบรายงานผลการจัดระดับคุณภาพเพชร (Diamond Grading Report)
ระบุ ชนิด สัดส่วน น้ำหนัก คำอธิบายความที่ชัดเจน รวมทั้งระดับคุณภาพของเพชรตามมาตรฐาน 4Cs (Color, Clarity, Cut and Carat)

ตัวอย่างใบรายงานผลการจัดระดับคุณภาพเพชร

5. รายงานผลการตรวจสอบแบบมีใบรายงานผลขนาดการ์ด (Gem Identification Card)
ระบุ ชนิด ประเภท สัดส่วน น้ำหนัก รวมทั้งคำอธิบายความสั้นๆ มีขนาดกะทัดรัด สะดวกแก่การพกพาและใช้จัดแสดงข้างเครื่องประดับ
ในตู้จัดแสดงโดยสถาบันได้เริ่มให้บริการตั้งแต่กรกฎาคม 2551 เป็นต้นมา

ตัวอย่างใบรายงานผลขนาดการ์ด

1. ราคาค่าบริการตรวจสอบเพชร
2. ราคาบริการตรวจสอบอัญมณี (รายงานพร้อมภาพถ่าย)
3. ราคาบริการตรวจสอบอัญมณี (ไม่มีใบรายงานผล)

เครื่องมือพื้นฐาน (Basic Instruments)

เป็นชุดเครื่องมือที่สามารถใช้ตรวจสอบคุณสมบัติทางกายภาพ ขนาด น้ำหนัก ของอัญมณี เช่น เครื่องวัดค่าดัชนีหักเหแสง(Refractometer)
โพลาริสโคป (Polariscope) กล้องจุลทรรศน์สำหรับส่องดูอัญมณี (Gem Microscope) แว่นขยายกำลังขยาย 10 เท่า (10x Loupe )
เครื่องหาค่าความถ่วงจำเพาะ (Specific Gravity Balance) กล่องตรวจสอบการเรืองแสงยูวี (Day Light & UV-Lamp) สเปคโตรสโคป
(Spectroscope) เครื่องวัดค่าการนำความร้อน (Diamond Tester: Thermal Conductivity Meter) เครื่องตรวจสอบมอยซาไนต์
สังเคราะห์หรือเพชรโมอีส (C3 - Moissanite Tester) แผ่นกรองแสงดูอัญมณี (Chelsea Color Filter) อุปกรณ์ดูสีแฝดของอัญมณ
ี(Dichroscope) และแสงชนิด Fiber Optic เป็นต้น

เครื่องมือขั้นสูง (Advanced Instruments)

เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการตรวจวิเคราะห์เชิงลึกทางสเปกโตรสโคปีของอัญมณี เช่นเดียวกับที่มีใช้อยู่ในสถาบันอัญมณีชั้นนำของโลก โดยใช้พิจารณาข้อมูลร่วมกันจากเครื่องมือหลายชนิด ได้แก่

1. Energy Dispersive X-Ray Fluorescence Spectrometer (EDXRF) ใช้ตรวจจำแนกอัญมณีสังเคราะห์กับอัญมณี
ธรรมชาติ ตรวจสอบการปรับปรุงคุณภาพในอัญมณีบางชนิดและตรวจสอบธาตุองค์ประกอบเพื่อบอกแหล่งกำเนิดของอัญมณี

Energy Dispersive X-Ray Fluorescence Spectrometer (EDXRF)

2. Fourier Transform Infrared Spectrophotometer (FTIR) ใช้ตรวจจำแนกอัญมณีสังเคราะห์และอัญมณีธรรมชาติ
ตรวจสอบการปรับปรุงคุณภาพในอัญมณีบางชนิด เช่น หยกอัดโพลิเมอร์ และมรกตเพิ่มความใสด้วยน้ำมันหรือโพลิเมอร์ เป็นต้น

Fourier Transform Infrared Spectrophotometer (FTIR)

3. Laser Raman Spectroscope (RAMAN) ใช้ตรวจสอบจำแนกชนิดของอัญมณีอย่างรวดเร็ว เช่น อัญมณีในตัวเรือน อัญมณีดิบ
ตรวจสอบการปรับปรุงคุณภาพในอัญมณีบางชนิด นอกจากนี้ยังใช้ในการตรวจวิเคราะห์มลทินแร่ในอัญมณี เพื่อช่วยในการบอกแหล่งที่มาทาง
ภูมิศาสตร์ของอัญมณีใช้ในการตรวจสอบเพชรที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพด้วยความร้อนและความดันสูง (HPHT) เป็นต้น

Laser Raman Spectroscope (RAMAN)

4. UV-VIS-NIR Spectrophotometer ใช้ตรวจสอบอัญมณีที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพด้วยความร้อน เช่น ทับทิม แซปไฟร์
ตรวจจำแนกอัญมณีสังเคราะห์กับอัญมณีธรรมชาติ ตรวจสอบแหล่งกำเนิดของอัญมณี ตรวจสอบการปรับปรุงคุณภาพในอัญมณีบางชนิด และ
ตรวจสอบความเป็นธรรมชาติของสีเพชร เป็นต้น

UV-VIS-NIR Spectrophotometer

5. Soft X-Ray Instrument ใช้ตรวจจำแนกมุกธรรมชาติและมุกเลี้ยง ตรวจหาความหนาของชั้นมุก (Nacre Thickness) และยัง
สามารถตรวจจำแนกเพชรกับอัญมณีเลียนแบบเพชร และตรวจสอบการปรับปรุงคุณภาพความใสด้วยแก้ว หรือแก้วตะกั่วของอัญมณีบางชนิด
เช่น ในเพชรและทับทิม ได้อีกด้วย

Soft X-Ray Instrument

6. Cathodoluminoscope ใช้ตรวจจำแนกเพชรสังเคราะห์และเพชรธรรมชาติ

Cathodoluminoscope

7. Laser Induced Breakdown Spectrometer (LIBS) ใช้ให้บริการตรวจสอบการปรับปรุงคุณภาพพลอยทับทิม และ
แซปไฟร์ที่ผ่านการเพิ่มคุณภาพโดยการ เผาร่วมกับสารเบริลเลียม (Be)

Laser Induced Breakdown Spectrometer (LIBS)

8. Sarin Diavision Proportion Meter ใช้วัดสัดส่วนการเจียระไนของเพชร

Sarin Diavision Proportion Meter

9. The Diamond and Gem Laser Marker ใช้ให้บริการการแกะสลักขอบของอัญมณีโดยสามารถสลักเป็นตัวอักษรหรือสัญลักษณ์
ต่างๆ

The Diamond and Gem Laser Marker

10. Laser Ablation Inductively Couple Plasma Mass Spectrometer (LA-ICP-MS) ใช้ตรวจจำแนกอัญมณี
สังเคราะห์กับอัญมณีธรรมชาติ ตรวจสอบการปรับปรุงคุณภาพในพลอยทับทิม และแซปไฟร์ที่ผ่านการเพิ่มคุณภาพโดยการเผาร่วมกับ
สารเบริลเลียม (Be) และตรวจสอบธาตุองค์ประกอบเพื่อบอกแหล่งกำเนิดของอัญมณี